Çevre

Şirketimizde kaliteli ürün üretmenin ötesinde sürdürülebilir kalkınmanın temel ilkelerinden olan çevreyi koruma anlayışı benimsenmektedir. Bu anlayışımız, doğal kaynakların ve enerjinin verimli kullanımı, emisyonların sürekli izlenmesi, atıkların etkin yönetimi, çevreye uyumlu ürün ve teknoloji geliştirmeyle ilgili ARGE projeleri geliştirilmesi hedefleri gibi çevresel faaliyetlerimizle desteklenmektedir. Şirketimizin çevresel sorumluluk anlayışı, yasal gereklilikleri yerine getirmekle birlikte, çevre performansını sürekli iyileştirecek gönüllü girişimlerde bulunmak ve çevresel yatırımları arttırmak ilkesi üzerine kurulmuştur.

Şirketimizde Çevre Yönetimi, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Çevre Yönetim sistemini içine alan Entegre Yönetim Sistemi içerisinde yürütülmektedir.

Gönüllü Projeler
Petkim sadece üretime odaklanan bir şirket değil, ortak hareket eden, kıyaslamalar yapan paylaşımcı bir kuruluştur. Özellikle AB'ye uyum sürecindeki faaliyetlerimiz bu politikamıza örnek teşkil etmektedir. Bu yöndeki en önemli çalışmalarımızdan biri olarak AB direktiflerinden “Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifi’ nin (IPPC) Türkiye'de uygulanmasına yönelik olarak Çevre ve Orman Bakanlığı'nın organizasyonunda ve Hollanda Hükümeti'nin desteği ile yürütülen projeye pilot tesis olarak verilen destek sayılabilir.
Ayrıca Şirketimiz, UNEP/MAP ve Çevre ve Orman Bakanlığı'nın koordinatörlüğünde Orta Doğu Teknik Üniversitesi - Deniz Bilimleri Enstitüsü ve Dokuz Eylül Üniversitesi -Deniz Bilimleri ve Teknoloji Enstitüsü tarafından ortaklaşa yürütülen ve Akdeniz ve Ege kıyısal alanlarındaki kirliliğin tespiti ve değişikliklerin izlenmesini amaçlayan MED-POL Projesi’ne katılmıştır. Proje kapsamında Şirketimizin arıtılmış sularının deşarj edildiği noktada anlık ölçümler yapılmış, bu noktadan numuneler alınarak kıyılarımızın kirlilik durumu ve taşınımı izlenmiştir.

Şirketimizin destek verdiği bir diğer proje ise 2006 yılında, BM/UNEP - Türkiye Çevre ve Orman Bakanlığı işbirliği ile başlatılan Kirlilik Salınım ve Taşınım Kaydı (PRTR) Projesi’dir. Bu proje ile Türkiye'de sanayi tesislerinin kullandıkları kimyasallara dayanarak, oluşan ya da oluşabilecek kirliliğin takip edilmesine yönelik bir sistem oluşturulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda PETKİM saha partneri olarak projeye dahil olmuştur.
Dünyanın en kapsamlı ve prestijli çevre projesi olarak kabul edilen “Karbon Saydamlık Projesi (CDP)” Türkiye’de 2010 yılında başlatılmıştır. Sabancı Üniversitesinin önderliğinde gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir dünya bırakma hedefiyle yürütülen Karbon Saydamlık Projesi kapsamında Petkim’in de aralarında olduğu İMKB’de işlem gören ve İMKB -50 endeksine dahil 50 şirket, karbon salımlarını ve iklim değişikliği ile ilgili politikalarını açıklamaya davet edilmiştir. Şirketimiz bu davete olumlu cevap vererek karbon salımlarını ve iklim değişikliği ile ilgili politikalarını açıklamaya karar vermiştir. Bu karar sonrasında başlatılan kapsamlı çalışmalar neticesinde belirlenen Petkim’in sera gazı salım miktarları ve iklim değişikliği ile ilgili yönetim politikaları kurumsal yatırımcıların bilgisine sunulmuştur.

Risk Yönetimi
Çevresel etkilerin önlenmesinde en önemli unsur, çevresel risklerin belirlenmesi ve planlanmasıdır. Bu nedenle 1998 yılında Çevresel Risk Yöneticiliği’nin kurulması ile başlatılan çevresel risklerin belirlenmesi ve yönetimi çalışmaları; çevre mevzuatı ve mevzuata uygunluğun takibi, atık yönetiminin sağlanması, emisyonların kontrolü ve önlenmesi, kimyasalların envanterinin oluşturulması, deniz kirliliğinin kontrolü, atık giderme sistemlerinin verimli ve etkin çalıştırılması, Şirket bünyesinde çevre kültürünün oluşturulması, şirketin ve bireylerin çevresel performanslarının takibi vb. ana başlıklar altında yürütülmektedir.
Petkim’de kullanılan, depolanan ve üretilen kimyasalların envanteri oluşturularak kimyasallara ait özellikler Çevre ve Orman Bakanlığının oluşturduğu yazılım portalı üzerindeki Kimyasal Madde Envanter Bildirim Sistemi ile Seveso Bildirim Sistemi’ne kaydı yapılmıştır. İlave olarak şirketimizbünyesinde kimyasalların kullanımı, taşınması, depolanması, alınacak güvenlik önlemleri hakkında tüm çalışanlarımız sürekli olarak bilgilendirilmektedir. Ayrıca konuyla ilgili eğitim almış ve TSE’den belgeli toplam 20 adet Güvenlik Bilgi Formu hazırlayıcısı çalışanımız bulunmaktadır. Ürünlerimize ait tüm güvenlik bilgi formları mevcut mevzuata göre revize edilerek Türkçe ve İngilizce olarak müşterilerimize satış esnasında verilmektedir. Şirket içinde kullanılan kimyasallara ait güvenlik bilgi formları da tüm çalışma sahalarında bulunmakla birlikte ayrıca her çalışma alanı için ayrı ayrı oluşturulan Malzeme Güvenlik Tabloları ve SEÇ (Sağlık-Emniyet-Çevre) Tabloları çalışma sahalarına asılmıştır. Entegre Yönetim Sistemi kapsamında Risk Değerlendirme Tabloları kullanılarak tüm çalışma alanlarının tehlikeleri belirlenerek çevresel boyutları değerlendirilmiştir. Belirlenen tehlikeler için gerekli önlemler alınmakta ayrıca Entegre Yönetim Sistemi (EYS) kapsamında oluşturulan bir ekip tarafından Risk Değerlendirme Tabloları sürekli olarak gözden geçirilmektedir. Ayrıca her fabrikanın mevcut Acil Müdahale Planlarına, oluşması muhtemel çevre senaryoları da ilave edilmiştir.

Atık Yönetimi
Kirliliğin kaynağında önlenmesi en önemli çevresel prensiplerden biridir. Bu kapsamda PETKİM, yeniden kullanımı arttırarak atık oluşmasının önlenmesi ve atık miktarının azaltılması hususunda tüm çalışanlarla ortak hareket etmekte ve oluşan atıkların nerdeyse tamamını bünyesinde kurduğu merkezi arıtma tesislerinde bertaraf etmektedir. Faaliyetlerimizle oluşan atıklar, bertaraf şekillerine göre geri kazanılabilir, yanabilir, depolanabilir olmak üzere ayrı ayrı toplanmakta, lisanslı alanlarda geçici depolanmakta ve mevzuata göre atık kodu belirlenerek geri dönüşüm/bertaraf işlemlerine tabi tutulmaktadır. Petkim önemli ve büyük bir çevresel yatırım yaparak kendi bünyesinde lisanslı Atık Yakma Tesisi kuran Ülkemizin ilk ve tek sanayi kuruluşu olmuştur. Şirketimizde verimli ve etkin bir atık yönetimi sağlanması ile ilgili olarak 2003 yılından beri Katı-Sıvı Atık Yakma Tesisine sahip olmamız çok büyük bir avantaj olmuştur. Bu tesiste, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre dizayn edilmiş olup yanabilir atıklar yüksek sıcaklıkta (1100°C ) yakılarak bertaraf edilmekte, atık gazlar ise aktif karbon filtrelerinden geçirilerek bu gazların yaratabileceği çevresel etkileri önlenmektedir.

Su Yönetimi
Petkim su temini ve atıksu arıtımında 1984 yılından beri gelen çok ciddi bir bilgi birikimine sahiptir ve bu tecrübe su yönetiminde büyük bir avantaja dönüşmektedir. Bünyesinde, Petkim, diğer sanayi tesisleri ile Aliağa halkının su ihtiyacı karşılamak amacıyla Petkim tarafından kurulmuş olan toplam 150 milyon m3 depolama hacmine sahip DSİ tarafından işletilen Güzelhisar Barajı bulunmaktadır. Bununla birlikte barajdan gelen suyun işlenerek ham su, yangın suyu, proses suyu, soğutma suyu ve içme suyu haline getirildiği Su Ön Arıtma Ünitesinin bulunması, proses suyunu kullanarak demineralize suyun üretildiği Demineralize Su Ünitesinin bulunması, tesiste ve lojmanlarda oluşan tüm atık suların fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtma sistemlerinde arıtıldığı Atıksu Arıtma Tesisine sahip olması Petkim’de ciddi boyutta entegre bir su ve atıksu yönetimi sağlandığını göstermektedir. Atık sular, endüstriyel atıksu arıtma tesisimizde arıtılmakta ve suyla ilgili mevzuata uygun olarak denize deşarj edilmektedir.

Hava Kalitesi Yönetimi
Emisyon izni alınması kapsamında 2009 ve 2010 yıllarında Petkim’de hava kalitesini etkilemesi muhtemel tüm emisyon kaynaklarında, ortam havasında gerekli ölçümler akredite bir kuruma yaptırılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda 2011 yılının Mart ayında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından Petkim’e A Sınıfı Emisyon İzni verilmiştir. Bu çalışmalarla birlikte Petkim’de iç izleme kapsamında belirlenmiş programa göre baca gazı emisyonu ölçümleri ve ortam havası ölçümleri yapılmaktadır. Petkim’de bulunan ısıl gücü yüksek bacalar on-line olarak izlenmektedir.

Şirketimizin sera gazı emisyonlarının belirlenmesi ve azaltım stratejilerinin belirlenmesi ile ilgili yürütülen faaliyetler hava kalitesini izlenmesi çalışmalarının farklı bir kolu olarak yürütülmektedir. Konuyla ilgili yerli ve yabancı ortaklarla çalışılarak Kapsam-I ve Kapsam- II kapsamında, özel bir yazılıma veri girişi yapılarak Şirketimizde 2009 ve 2010 yılları faaliyetlerimiz sonucunda oluşan sera gazı miktarı hesaplanmıştır. ISO 14064 Sera gazı Yönetim Sistemi gibi daha kapsamlı çalışmalara baz oluşturabilmek adına ve emisyon azaltım stratejilerinin belirlenebilmesi için bu çalışmalar oldukça ayrıntılı olarak yürütülmektedir.

Deniz Kirliliği Kontrolü
Nemrut Körfezi kıyısında faaliyet gösteren şirketimiz mevcut çevre mevzuatına göre kıyı tesisi olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda Çevre ve Orman Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş bir kuruluşla anlaşılarak liman faaliyetlerimiz için Risk Değerlendirmesi yaptırılmış ve Acil Müdahale Planı hazırlatılmıştır. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından onaylanan Acil Müdahale Planına göre Petkim kendi imkânları ile 1. Seviye olaya müdahale etme kapasitesine sahiptir. 2. Seviye bir olay yaşanması durumuna hazır olunması için Şirket dışı bir Acil Müdahale Teşkilatı ile sözleşme imzalanmıştır. Petkim ayrıca eğitim konusunda yetkilendirilmiş bir kuruluşla anlaşarak deniz çevresinin petrol ve diğer zararlı maddelerle kirlenmesinde acil durumlarda müdahale mevzuatı gerekliliği olan OPRC ve HNS sertifikasyon eğitimlerini ilgili tüm personele aldırmıştır. Mart-2011’de Petkim Limanında, Nemrut Körfezinde faaliyet gösteren bazı kıyı tesisleriyle birlikte Aliağa Liman Başkanlığı gözetiminde Petkim’in koordinatörlüğünde bir acil müdahale kıyı tatbikatı yapılmıştır.MARPOL ve buna paralel olarak yürürlüğe giren çevre mevzuatına göre Petkim Limanı Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan “Atık Kabul Tesisi Lisans Belgesi” alan ilk kuruluş olmuştur. 2005 yılından beri Petkim Limanına yanaşan ve atık vermek isteyen gemilerin Lisans kapsamımızdaki atıkları Atık Kabul Tesisimize kabul edilmektedir.

Çevresel Ölçümler
Çevresel performansın takibinin en önemli unsuru, etkili bir çevresel ölçüm ve izleme sistemi oluşturmaktır. Bu amaçla Petkim Çevre Laboratuvarı oluşturulmuş ve gerekli ölçüm sistemleri ile donatılmıştır. Atıksu analizleri, baca gazı ve ortam hava kalitesi ölçümleri vb. çevresel ölçümler şirket bünyesinde yapılmaktadır. Petkim’ in Çevresel Risk Yöneticiliği’ ne ait Çevre Laboratuvarının yanı sıra merkezi olarak faaliyet gösteren çok güçlü bir donanım ve yetişmiş personele sahip Kalite Kontrol Teknik Servis Müdürlüğü Laboratuvarı da bulunmaktadır., Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 14.12’ sinde yer alan parametrelerin -biri hariç- tamamı için Petkim Kalite Kontrol Teknik Servis Müdürlüğü Laboratuvarı’na TÜRKAK tarafından 2010 yılında akreditasyon belgesi verilmiştir.
Petkim 2003 yılında sanayi kuruluşları arasında yine bir ilki gerçekleştirerek, içinde modern cihazlar ve bilgisayar sistemi ile donatılmış olan gezici hava kalitesi ölçüm aracı temin etmiştir. Bu sistemle anlık ve sürekli hava kalitesi ölçümleri yapılmaya başlayarak kirlilik çeşidinin ve miktarının yanı sıra, kirlilik kaynağı ve etki alanının da izlenmesi sürdürülmektedir.

ÇED Faaliyetleri
Faaliyetlerini çevresel boyutları ile birlikte planlayan Petkim, planlama aşamasında projelerinin çevresel etki değerlendirme (ÇED) sürecine göre irdelemekte ve gerekli izinler için başvuruda bulunmaktadır. 2009 yılı içinde yapılan bu başvurulardan “47,5 MW’lık Rüzgâr Enerji Santrali” projesine “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” ve “Tehlikeli Atık Düzenli Depolama Tesisi” projesine “ÇED Olumlu” kararları alınmıştır. Planlanan diğer bir yatırımımız olan “İskele ve Rıhtım Kapasite Artışı” projesine de 2010 yılı içinde “ÇED Olumlu” kararı alınmıştır. Ayrıca “PA Fabrikası Kapasite Artışı” / Aromatikler Fabrikası Ekipman Yenilemesi ve Modernizasyonu” projeleri ile yatımları planlanan toplam 16 adet proje için Entegre ÇED işlemleri başlatılmış olup süreçler devam etmektedir.

Çevre Ödülleri
Çevresel etkilerin önlenmesinde en önemli unsur; çevre dostu proses seçimidir. Fabrikaların proses seçimine ve mevcut proseslerin çevresel açıdan iyileştirilmesine bu nedenle önem verilmektedir. Halen Avrupa'nın bir çok ülkesinde mevcut Klor Alkali Tesisleri'nin çoğunluğu cıvalı proses ile üretimi sürdürürken; Petkim, Klor ve kostik üretiminde, cıvalı teknoloji yerine membranlı elektroliz teknolojisi ile gerçekleştiren önemli bir yatırımını 2000 yılında tamamlamıştır. Klor Alkali fabrikasında cıvalı üretimin terk edilerek membranlı üretime geçilmesi, cıva kaynaklı çevresel etkileri önlediği gibi, büyük oranda enerji tasarrufu sağlamıştır.

Bu yatırım 2002 yılında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenlenen ve 46 kuruluşun iştirak ettiği “Sanayi Kuruluşları Arasında Enerji Tasarrufu Projeleri Yarışması’nda Petkim'e “En Fazla Enerji Tasarrufu ve Çevresel Fayda Sağlayan Kuruluş“ olarak birincilik ödülü kazandırmıştır.

Bir diğer iyileştirme ise 2001 yılında Buhar Üretim Ünitesinde “Ağır Fuel-oil’in Yanma Verimliliğinin Artırılması Projesi” ile gerçekleştirilmiş ve Proje “En Çevreci Enerji Tasarrufu” kategorisinde birincilik ödülü almıştır.

Petkim her yıl bünyesinde “En Çevre Dostu Fabrika” yarışması düzenleyerek 5 Haziran Dünya Çevre Gününde ilan etmektedir. Bu etkinliği ile personelinin çevre konularında çevresel farkındalığa sahip olmasını sağlanmakta ve ünitelerin çevresel performansının arttırılması gerçekleştirilmektedir.